Gezondheid in de ruimtelijke omgeving

Deze module is onderdeel van de opleiding Smart Cities, Smart Citizens.
Ga naar de opleiding. 

 

Luchtvervuiling wordt in Nederland een steeds groter en meer erkend probleem. Het is zelfs zo serieus dat de centrale en plaatselijke overheid dringend maatregelen moeten gaan nemen om te voldoen aan de Europese normen voor fijnstof en stikstofoxide. De slechte luchtkwaliteit is een zeer concreet voorbeeld van de relatie tussen gezondheid en ruimtelijke ontwikkeling. Het is echter slecht één van de vele onderwerpen die aan bod komen in deze module. Waarom is gezondheid zo’n belangrijk thema in de duurzame ruimtelijke ontwikkeling? En aan welke thema’s moet je denken bij dit onderwerp?

In deze module worden relevante modellen en theorieën gebruikt om de achtergrond en de definitie van gezondheid in de ruimtelijke omgeving in beeld te brengen. Vervolgens wordt door middel van voorbeelden en theorie de link tussen de omgeving, gezondheid en praktische ingrepen gelegd. Denk hierbij aan:

  • De relatie tussen boomkeuze en luchtkwaliteit bij de snelweg
  • Mentale gezondheid en sociale gezondheid
  • Hoe beïnvloedt ‘groen’ de gezondheid
  • Een beweegvriendelijke omgeving (prikkelen en uitnodigen tot bewegen)
  • De invloed van de omgeving op sociale cohesie, welbevinden, behaaglijkheid
  • Omgeving in relatie tot (verkeers)veiligheid

Zodra de basis van de theorie gelegd is, gaan cursisten een buurt in. Hier voeren ze een buurtschouw uit: ze beoordelen de buurt op verschillende aspecten van gezondheid. Het doel hiervan is om met een andere blik te leren kijken en te leren denken vanuit gezondheid. Ten slotte gaan de cursisten de ingewonnen kennis gebruiken om voor bestaande plannen en projecten waar gezondheid nog géén rol speelt, deze juist de hoofdrol te geven. Hiervoor is dus een hoge mate van creativiteit gewenst: ‘omdenken’ is belangrijk en plannen moeten ook in de praktijk uitvoerbaar blijven.

Doelen

  • De verbinding leren leggen tussen gezondheid en ruimtelijke ontwikkeling
  • Leren welke modellen, theorieën en doelstellingen de gezondheid binden aan de omgeving
  • Leren kijken naar en denken over de omgeving vanuit het begrip gezondheid
  • Begrijpen welke rol gezondheid kan spelen en zou moeten spelen bij ruimtelijke ontwikkeling